دلتا

اگر ناگهان چشم بازكنی و متوجه شوی از گوشه كنار خانه ات صدای غریبه می آید، قابلمه دلمه ات ربوده و خورده شده و خلاصه كسان دیگری به جای تو حرف می زنند و تصمیم می گیرند، چه حالی پیدا می كنی؟!
و اگر ناگهان نگاهت به پا و پشت غریبه ها بیفتد و بینی كه ؛ سُم دارند و دُم، چه خاكی بر سرت خواهی كرد؟!
نمایش “جن گیر” به نویسندگی و كارگردانی كوروش نریمانی را چند شب پیش روی صحنه سالن قشقایی تئاتر شهر به تماشا نشستم. �
” خیاط خانه ” زن و شوهری كه همه زندگی شان در آن خلاصه می شود، به ناگاه گرفتار حضور موجوداتی می شود كه: انسان نیستند، از جنس موجودات سُم دار و دُم داراند. امّا برخلاف معمول، رفتارشان هولناك و چندش آور نیست، وسوسه انگیز است! چرا؟ چون مثل همه جن ها، قدرت دخل و تصرف دارند، در چشم به هم زدنی، یك دسته اسكناس زیر بالش مرد خانه می گذارند، یك دوجین بچه برای زن و شوهری كه عقیم بوده اند تحویل می دهند و خیلی چیزهای دیگر.
آیا اوضاع ” خیاط خانه ” و زندگی زن و شوهر با وجود اجنّه، روبراه و توپ می شود؟
آنچه روی صحنه می بینیم دقیقا خلاف این را نشان می دهد. معلوم می شود ” زندگی جن زده ” با همه ظاهر مرموز و وسوسه انگیزش، سرانجامی جز بدبختی و فلاكت ندارد. پول های زیر بالش، ترفند یا حقّه ای بیش نیست. امّا نكته جذّاب و امید بخش این است كه زن و شوهر یعنی صاحبان خیاط خانه، كه حالا ” جن گیر ” شده اند در پایان نمایش نقش تاریخی خود را بازی می كنند. در صحنه آخر، آنگاه كه زن درحالیكه چادر مشكی به سر دارد همراه با شوهرش، در یك قاب روبروی تماشاگران می ایستند، و ری اكشن سبز آنان را برمی انگیزند، سوسپانس اصلی نمایشنامه لو میرود.
” جن گیر ” البته یك تئاتر سیاسی نیست. چه بسا در یك نگاه سطحی، چیزی از جنس كمیك اجتماعی باشد. تماشاگران در تمام مدت نمایش، چشم از صحنه بر نمی دارند و گل لبخند بر لبان آنها شكوفان است. لذت می برند. قهقهه می زنند. امّا نكته مهم این است كه در بزنگاه های زیر پوستی نمایش، نشانه ها را به درستی و ذكاوت، خیلی خوب و معنادار، می فهمند و واكنش نشان می دهند، كف می زنند، كف می زنند.
” جن گیر ” را باید به تماشا نشست و به كوروش نریمانی تبریك گفت و دستان پر توان بازیگران هنرمند این نمایش را به گرمی فشرد. من می گویم : زنده باد ” جن گیر ” .