ضمیمه روزنامه اعتماد ملی
۲۸ دی ۸۷
«اصلاحات» چيست؟ «هنر» چيست؟ «آزادي» چيست؟ «حقوق بشر» چيست؟ و چه بسيار موضوعاتي از اين دست كه بازيچه سرگرمكننده و بيسرانجام پرسش بهانه جويانه «چيستي» شدهاند! پرسش از «چيستي اصلاحات»، ناخواسته مرا به ياد قضيه «چيستي گاو بنياسرائيل» مياندازد. بنگريد:
«به ياد آوريد هنگاميكه موسي به قوم خويش گفت: همانا خداوند به شما فرمان ميدهد كه يك گاو قرباني كنيد. گفتند: ما را به مسخره گرفتهاي؟! موسي گفت: به خدا پناه ميبرم كه در زمره نادانان باشم. مردمان گفتند: از پروردگارت بخواه كه به روشني براي ما توضيح دهد كه قضيه چيست؟ موسي پاسخ داد: پروردگار ميگويد همانا مقصود يك گاو ميانسال است، نه خيلي پير و نه نورس. پس آنچه را فرمان يافتهايد، اجرا كنيد. قوم موسي گفتند: از پروردگارت بخواه كه رنگ آن را براي ما مشخص سازد. موسي پاسخ داد: خداوند ميگويد: همانا آن يك گاو زردفام است كه (جلوه) رنگش بينندگان را شادمان ميكند. قوم موسي گفتند: از پروردگارت بخواه كه به روشني براي ما توضيح دهد كه (اساسا) آن چي هست؟! همان (اصل) «گاو» براي ما مشتبه شده است! ان شاءالله (با روشن شدن اين مطلب) ما هدايت ميشويم. موسي پاسخ داد: خداوند ميگويد: همانا منظور گاو (بكري) است كه نه براي شخم زدن و نه آبياري زمين، رام نشده (و مورد استفاده قرار نگرفته) يك خال (لكه)روي آن نباشد. قوم موسي گفتند: اكنون حق مطلب را به جا آوردي (آهان! حالا متوجه چيستي گاو شديم!) قرآن كريم. سوره بقره آيات ۷۱-۶۷
اكنون بفرماييد: «اصلاحات» چيست؟! آوازه بهانه جوييها و چون و چراهاي قوم بنياسرائيل درباره آنچه براي هدايت و رشد جامعه آنان مطرح ميشد، نبايد مجال رديابي اين ويژگي تكرار شونده را در روانشناسي رفتار اجتماعي مردم اين سرزمين به فراموشي بسپارد.
«بازي چيستي» فلان و بهمان، بخش مهم و عبرت انگيز تاريخ تحولات اجتماعي ايران است. «مشروطه» چيست؟ «قانون»چيست؟ چه رنگ است؟ ريشهاش كجاست؟ چه كسي آن را اختراع كرده؟ بيگانگان درباره آن چه ميگويند؟ نكند به اشتباه چيزي را بپذيريم!
نزديك به يك دهه است كه واژه «اصلاحات»در ادبيات سياسي جامعه امروز ايران سر زبانها و قلمها افتاده، چه روياهاي شيرين كه در حسرت «تعبير صادقه» به انتظار وانهاده و چه خوابهاي خوش و ناز كه از «هيبت حضور» اين موجود عجيبالخلقه – اصلاحات – كه برآشفته است!